مارسل لاوابر ( مترجم : امامى ، فصيحى )
44
رايحه درمانى « دانش كاربرد اسانس ها ، براى دستيابى به بهداشت و تندرستى » ( فارسى )
اسانس استخراج شده به وسيله روش فشردن در سرما ، بسيار مشابه با فرآوردههايى است كه در گياه موجود است . اگرچه اسانس تعداد كمى از گياهان را مىتوان با اين روش استخراج نمود ، ولى كيفيت اسانس استخراج شده با اين روش حتى از اسانس استخراج شده به وسيله تقطير با بخار نيز بهتر مىباشد . نگارنده روى نخستين نمونه دستگاه تقطير كه حاصل پيشرفتهاى تكنولوژى اخير مىباشد ، مطالعاتى داشته است . دستگاه مزبور تحوّلى شگرف در ساخت تقطيركنندههاى سنتى بوده و انتظار مىرود كه بتوان با استفاده از آن اسانسهاى مرغوبترى توليد نمود . اسانس استخراج شده به وسيله حلّالها ، نمىبايست به شكل خوراكى مصرف شود . گياهان خودرويى كه در نواحى غير آلوده يافت مىشوند يا گياهانى كه با استفاده از مواد شيميايى پرورش نيافتهاند ، واجد بهترين نوع اسانس از نظر كيفيّت هستند . در پرورش گياهان استفاده از فرآوردههاى غير آلى عموما توصيه نمىشود چون بسيارى از آفتكشهاى مصنوعى در مواد معطّر گياهى قابل حل بوده و ممكن است درون اسانس تمركز يابند . گلابها ، آبهاى مقطر ، عرقيّات گلابها ، آبهاى مقطر و عرقيّات به وسيله وارد كردن بخار به درون توده گياهى و سپس مايع كردن بخار مزبور به دست مىآيند . اين مواد اغلب فرآوردههاى جانبى تقطير مىباشند كه در اين حالت بعد از جداسازى اسانسهاى گياهى ، از فلاسك فلورانتين استخراج مىشوند . مرغوبترين گلابها به وسيله 2 بار تقطير كه طى آن جهت تقطير ، به جاى آب از عرقيّات استفاده مىشود ، حاصل مىگردند . مقدار آب مصرفى جهت انجام تقطير ، متناسب با كمّيت گياه مىباشد . آب لبريز شده از فلاسك فلورانتين به داخل ديگ بخار برگردانده شده و بخار تا زمان اشباع شدن از اسانس گياه ، به درون آن فرستاده مىشود . عرقيّات دربرگيرنده اجزاى فعّال و محلول در آب گياه هستند . آنها داراى مقدار اندكى اسانسهاى گياهى ( حدود 2 / 0 گرم در ليتر ) هستند كه به شكل يونى منتشر مىشوند . بهطورىكه احتمالا فرآورده حاصل كمتر سبب سوزش پوست مىشود . بنابراين از آنها به شكل سنتى ، جهت بهداشت پوست ، گندزدايى و التيام زخمها استفاده مىگردند . عرقهاى معطّر ملايمتر از اسانسها بوده ، استفاده از آنها جهت بهداشت پوست سادهتر است . گلاب معمولى ، عرق بهارنارنج ، عرق بابونه و عرق گل گندم در زمره مشهورترين عرقهاى معطّر مىباشند .